Author: Институт перевода Библии
Date: 2021-05-29T17:26:30.905606+00:00

Инжил: 1 Салоникшилер

Инжил: 1 Салоникшилер

1. Янъы Антласув

1. Соьзлик

2. Таблица Соответствия Имен Собственных

Янъы Антласув

Янъы Антласув

1. Кирис Соьз

1. 1 Салоникшилер

Кирис Соьз

Кирис соьз

Оьрметли окувшылар!

Сиз колынъызга алып турган китап Янъы Антласув деп аталады.

Янъы Антласув Эски Антласув ман бирге Библияды туьзеди.

Библия – савлай дуныяда энъ бек окылатаган китаплардынъ бириси болады. Онда Алла Таала дуныяды, аьдемди калай яратканы эм Муса пайхамбар аркалы аьдемлерге оьзининъ Йорыгын бергени акында хабарланады. Бу Йорыктынъ негизинде Аллага ынанув эм ювык аьдемлерин суьюв турады. Онынъ акында Эски Антласувдынъ биринши бес китабында – Тауратта айтылады.

Ама биз Эски Антласувдынъ калган баска китапларыннан аьдемлер, аьдетинше, Алладынъ Йорыгын, тийисли этип, толтырмаганын билемиз. Аьдемлер Аллады оьрметлевди, ювыгын суьювди тез мутатаган болганлар. Алла Таала пайхамбарларын аьдемлерге йиберетаган эди, ама олардынъ коьплери пайхамбарлардан эситкен Алладынъ соьзине эс бермейтаган эдилер.

Янъы Антласув хабарлайтаган ислер сол заманларда болган эдилер. Аллаху-Таала Иса Масихти аьдемлерди акыйкаттынъ йолына кайтарар, оларды Аллады суьйип уьйретер эм оларга оьмирлик яшавга эсикти ашар уьшин йиберген. «Мессия» соьзи грекше «Христос», «май ягылган» деген маьнеди анълатады: соьйтип сайланган патшаларга, пайхамбарларга эм бас дин куллыкшыларга айтатаган болганлар.

Иса йырма юзйыллык артта Палестинада тувган. Палестина сол заманга Урым империясы ман енъилген эди. Ама онда орынласып яшаган ювытлар оьзлерининъ динин эм ата – бабаларынынъ аьдетлерин саклайтаган болганлар. Алла оларга ят аьдемлердинъ баскыншылыгыннан босатаяк куткарувшыды йибереегине сенетаган эдилер. Алла ман йиберилген куткарувшы Иса Масих болып шыкты.

Ама Ол ювытларга олардынъ саклап турганлары болмай, оннан да коьбиректи этти: Ол савлай аьдем дуныясын куьнадан эм оьлимнинъ куьшиннен куткарды. Исада оны этпеге куьши бар эди, неге десе Оны ман бирге Алладынъ Рухы болган эди.

Янъы Антласув йырма ети китаптан туьзилген. Биринши доьрт китабы – Инжил. «Евангелие» – грек соьзи, грек тилинде «Ийги Хабар» деген тувра маьнеди анълатады. Соьйтип Оьзининъ окувын Иса Масих Оьзи атаган эди. Инжил Исадынъ яшавы, кызмет кылувы, Онынъ окувы эм эткен аьжейиплери, оьлуьви эм оьлилерден тирилуьви акында хабарлайды. Инжил Исага ынанып ызыннан иерген доьрт аьдем мен – Матай, Марк, Лука эм Яхъя ман язылган. Олардынъ баьриси де яде оьзлери Исадынъ яшавында болган ислерди коьргенлер, яде оны коьргенлердинъ хабарларыннан язып алганлар. Инжилдинъ доьрт кесеги бир бириннен оьзлерининъ язылув стильлери мен эм язувшылар Исадынъ яшавынынъ кайсы ислерине айырым эс эткенлери мен баскаланады. Ама олар эш бир зат пан да бир бирлерине карсылык этпейдилер, керисинше, Исадынъ яшавын эм окувын туьрли ягыннан коьрмеге ярдам этедилер. Тап сол ислер христиан Ямагатынынъ туьзилуьвининъ басы боладылар, эм Куран артта Исады, ети пайхамбардынъ негизининъ бири деп, белгилейди.

Иса оьлилерден тирилгениннен сонъ, Онынъ окувы кенъ яйылып басланады. Исадынъ биринши сокталарынынъ яшавы акында «Элшилердинъ ислери» деген китапта хабарланады. Сол китап Инжилден сонъ келеди. Оны Инжилдинъ бир кесегининъ авторы Лука язган. Лука бу китапта язылганды оьзи коьрген эм де сол ислердинъ коьбисинде катнаскан. «Элшилердинъ ислери» китаптынъ ортасындагы геройлардынъ бири – Петер эм Паул. Исадынъ артыннан иерген эки айтувлы соктасы. Олар Иса акында хабарды яяр уьшин коьп куьресип ислегенлер эм Онынъ атыннан коьплеген аьжейиплерди эткенлер.

Исадынъ биринши сокталарынынъ насихатшылары бирерде оьзлерининъ окувшыларына хатлар язатаган болганлар. Онда Исадынъ окувын анълатканлар, Аллага уьшини мен де ынанган аьдем оьзин кайтип юргистпеге кереги акында насихатлаганлар. Бизге еткен йырма бир хат та соьйтип Янъы Антласувга киргистилген. Бу хатлар Исадынъ эм онынъ сокталары акында билмеге суьйгенлердинъ баьрисин айлак та бек кызыксындыраяклар.

Эм Янъы Антласувдынъ сонъгы йырма етинши китабы – Ашылув. Онынъ биринши аятыннан алып, китаптынъ бас темасы кайдай болганы белгиленеди: «Иса Масихтинъ ашылувы. Аллаху-Таала оны Исага Оьзининъ кулларына не зат тез арадан болаягын коьрсетер уьшин берген…» (Ашы. 1:1) Бу китап Исадынъ энъ ювык сокталарынынъ бириси Яхъя ман язылган. Яхъя Янъы Антласувга кирген Инжилдинъ бир кесегининъ эм уьш хаттынъ авторы болады. «Ашылув» китабынынъ мырады – ызыннан иерген сокталарынынъ коьнъиллерин коьтеруьв, неге десе олар, Исадынъ бу дуныя яшавынынъ бир неше онйыллыклары озганнан сонъ, ынанмаган замандаслары ягыннан эм де, айырым болып, оькиметтен оьсе барган душпанлыкты сезетаган эдилер. Бу китап келеекте болаяк куткарылувга уьмит эттиреди. Сонынъ уьшин савлай Янъы Антласув китабындай, тек биринши окувшыларына болмай, баьрисине де каратылады.

Скобкалар ишинде курсив аьриплер мен язылган соьзлер оригинал текстте болмаганлар, оларды биз айтылганнынъ маьнесин ашык этер уьшин косканмыз.

Янъы Антласув басында эски грек тилинде язылган эди, ама эки мынъйыллыктынъ бойында ол савлай дуныядынъ мынъга ювык тиллерине коьширилген. Биз куванышлымыз, энди ногайларга да, баскалардай, бу айтувлы кие китаплар йыйынтыгы ман оьзининъ тувган тилинде таныспага амал бериледи.

Библияды коьшируьвши институт коьшируьвшилерге, редакторларга эм Янъы Антласувдынъ ногай тилинде бу баспалавда катнаскан баьри аьдемлерге оьзининъ разылыгын билдиреди.

Кие Китапты коьшируьвши Институтынынъ куллыкшылары

1 Салоникшилер

1 Салоникшилер

1. Кирис Соьз

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

Кирис Соьз

ПАУЛДАН САЛОНИКШИЛЕРГЕ БИРИНШИ ХАТ

Салоник (Фессалоник) Македония областининъ бас каласы эди. Паул Ийги Хабарды бу шахарда 50-нши йылларда насихатлаган. Ога карсы турганлар оны Салониктен кетпеге кыстаганларыннан сонъ, Паул, янъы христианлар Иса Масихке ынанувыннан таймага болаяклар деп, тынышсызланып баслайды. Паул сол себептен оьзининъ ярдамшысы Тимотейди Коринт шахардан Салоникке христиан ямагатынынъ аьлин билмеге йиберди. Тимотей яхшы хабарлары ман артына кайтып келеди: Христианлардынъ артына туьскенлерине де карамай, олар Масихке ынанувын берк тутадылар эм оннан таймай турадылар.

Кенем де Паул оьзи язган хаты ман олардынъ сенимин беркитпеге тийислидей коьрди. Бу хаттынъ язылувынынъ уьш бас мырады: 1) оьзининъ оларга каравында яхшы ниети болганына ямагаттан аьр туьрли шекленуьвлерди тайдырув; 2) янъы христианларга алдынгы куьналарыннан тазаланувда ярдамласув; 3) олардынъ оьлим акында эм Масихтинъ келеектеги ерге кайтувы акындагы анъламларына ашыклав киргистуьв.

1

1^1Паулдан, Силваннан эм Тимотейден, Атамыз Аллага эм Раббий Иса Масихке байыр болган Салониктеги иман ямагатына салам! Сизге шапагат эм тынышлык болсын!+

Салоникшилердинъ уьлги болганы

2-3Биз аьр вакыт, сизди дуваларымызда эсимизге туьсирип, баьринъиз уьшин Аллага шуькир этемиз. Биз аьр дайым иманынъыз бан этетаган аьрекетинъизди, суьйим мен эткен куллыгынъызды, Раббийимиз Иса Масихке уьмит этип коьрсеткен тоьзимлигинъизди Атамыз Алладынъ алдында эсимизде тургыстамыз+.

4-5Алла суьйген (иман) кардашларымыз, Ол сизди сайлап алганын билемиз, неге десе биз Ийги Хабарды сизге анълатканымыз тек бир соьз бен тувыл, ама куват пан, Кие Рух пан, уьйкен сеним мен болды. Биз аранъызда турган вакытта сиз уьшин калай яшаганымызды билесиз++.

6Сиз биз эм Раббий берген коьримге бойсындынъыз. Коьплеген кыйынлыкларды коьрсенъиз де, Алла Соьзин Кие Рух берген куваныш пан кабыл этип алдынъыз+.

7Соны ман сиз буьтин Македония ман Ахаяда иманга келгенлердинъ баьрисине уьлги болдынъыз.

8Неге десе сизден Раббийдинъ Соьзи, тек Македония ман Ахаяда яйылып калмады, сизинъ Аллага иман этуьвинъиздинъ хабары баьри туьрли якларга да етти. Сол себепли бизге ога косып эш бир зат та айтпага керек болмайды.

9-10Аьдемлер оьзлери, бизди макул коьрип, калай кабыл эткенинъизди эм бутлардан[*] Аллага кайтып келгенинъизди билдиредилер. Сиз яшав беруьвши акыйкат Аллага куллык этетаганынъызды эм Улы Исадынъ коьклерден келеегин куьтетаганынъызды айтадылар. Алла Оны оьлилерден тирилткен; бизди Алладынъ келеек ашувыннан куткаратаган – Ол++.

2

Паулдынъ Салониктеги куллыгы

2^1Кардашлар, сизге келип кеткенимиз пайдасыз болмаганын сиз оьзинъиз де билесиз.

2Оннан алдын, сиз билгенше, биз Пилип шахарында кайгадер азапты эм корланувды шеккен эдик. Ама уллы карсылыкларга да карамай, биз, Алламыздынъ ярдамы ман йигерленип, сизге Алладынъ Ийги Хабарын билдирдик+.

3Неге десе бизим увазымызда не янъылыс, не таза болмаган ниет яде алдав мырат йок+.

4Керисинше, Алла, бизге сенип, Ийги Хабарды яймага тапшырувды тийисли коьрди эм солай ок биз де аьдемлерге тувыл, а бизим юрегимизди сынайтаган Аллага ярар уьшин айтамыз+.

5Билгенинъизше, эш бир заманда да соьзимизде ырыясувды кулланмадык, уьйретуьвимизде карыж излев йок: ога Алла шаат!+

6Биз аьдемлерден данъклавды излемедик: не сизден, не баскалардан+.

7Биз, Масихтинъ элшилери болып, оьзимиздинъ уьйкен сыйымызды коьрсетип келмеге болаяк эдик, ама биз, ана оьз балаларын аьдуьвлеп карагандай, сизинъ аранъызда юмсак эдик.

8Биз сизди суьйгенимизден, тек Алладынъ Ийги Хабарын билдируьвди тапшырып калмай, янымызды бермеге де разы болдык+.

9Неге десе, кардашлар, сиз исимизди эм кыйналганымызды эсинъизде саклайсыз: ишинъизден эш биревди де кыйнамас уьшин, кеше-куьндиз куллык этип, биз сизге Алладынъ Ийги Хабарын билдирдик+.

10Сизинъ, иманга келгенлердинъ, алдында биз оьзимизди сыйлы, туврашыл эм кемшиликсиз тутканымыздынъ шааты – Алла эм сиз оьзинъиз боласыз.

11Билгенинъиздей, биз аьр биринъизге атасы оьз балаларына караганша карадык:+

12Сизге, Оьз Патшалыгына эм данъкына шакырган Аллага тийисли болынъыз деп, ялбарып соьйледик; сизди коьнъиллендирип ынандырдык+.

13Сосы зат уьшин тагы да биз аьр дайым Аллага шуькир этемиз: сиз бизден эситкен Алла Соьзин, аьдемнинъ соьзиндей этип тувыл, а шынтылай да Алладынъ Соьзиндей йолыктынъыз. Сизде, иманга келгенлерде, ислейтаган да сол соьз+.

14Сонынъ уьшин, кардашлар, Юдеяда орынласкан эм Иса Масихке байыр болган ямагатлардан уьлги алдынъыз; олар (оьзлерининъ халкы) ювытлардан калай кыйынлык шеккен болсалар, солай да сиз оьз миллетинъизден азапландынъыз+.

15Сол ювытлар Раббий Исады эм пайхамбарларды оьлтирген эдилер эм бизди де кувып йибердилер. Аллады разы этпейдилер, аьдемлердинъ баьрисине де карсы шыгадылар+.

16Олар баска миллетлилерге куткарылув аькелеек хабарды айтувымызды тыядылар эм соны ман аьр дайым куьналарына куьна косадылар. Сонъалыкта Алладынъ ашувы олардынъ уьстине туьскен!+

17Биз болсак, кардашлар, юрегимиз бен тувыл, кевдемиз бен сизден аз заманга айырылып, уьйкен куьсев мен тагы да бек бетинъизди коьрмеге сагындык+.

18Сонынъ уьшин биз, мен Паул бир неше кере, сизге бараяк болдык, ама бизге шайтан карсылык этти+.

19Аьше, ким ди, сиз болмасанъыз, бизим уьмитимиз, куванышымыз эм Раббийимиз Иса Масих келген заманда, Онынъ алдында мактанаяк тажымыз сиз тувылсызба+?

20Тек сизде – бизим данъкымыз эм куванышымыз.

3

3^1Сол себепли айырылысувга артык даяналмай, биз Атинада ялгыз калмага разы болдык+.

2-3Тимотейди, иманынъызды беркитер эм сизди коьниллендирер уьшин, кыйынлыклардынъ арасында эш биревинъиз де адасып олтырмасын деп, йибердик. Тимотей – (иман) кардашымыз эм Масихтинъ Ийги Хабарын яюв аьрекетинде Алла ман бирге ислеген куллыкшы. Бактымыз кыйынлык шегуьв болганын билесиз++.

4Алдын да, биз сизде болган заманымызда, сизге кыйналаягымызды айтатаган эдик: соьйтип те болды эм сиз оны билесиз.

5Сонынъ уьшин мен, энди шыдамсыз болып, сизинъ иманынъыздынъ акында билмеге Тимотейди йибердим; азгыртувшы (ибилис) сизди йолдан адастырдыма эм исимиз пайдасызга шыктыма деп, тынышсызландым+.

Тимотей ийги хабар аькелди

6Ама Тимотей сизден кайтканда, иманынъыз эм суьйиминъиз акында бизге ийги хабарлар алып келди. Биз сизди коьрмеге сагынгандай, сиз де бизди коьрмеге сагынганынъызды, дайым бизди суьйиниш пен эскеретаганынъызды ол бизге хабарлады+.

7Сол себепли, кардашлар, биз шеккен баьри азапларда эм кыйынлыкларда иманынъызды саклаганынъыз бан коьнъилимизди коьтересиз.

8Сизинъ Раббийге иманынъыз берк болса, бизим де яшавымыз толы болар.

9Алламыздынъ алдында сизден алган уьйкен суьйинишимиз уьшин, Аллага кайтип шуькир этип болаякпыз?

10Тагы да сизи мен коьриспеге эм иманынъызга етпегенин коспага амал болар деп, кеше-куьндиз кадалып, дува этемиз+.

11Атамыз Алла Оьзи эм Раббийимиз Иса сизге бараяк йолымызды ашсын!+

12Раббий бизди сизге кайдай суьювге толтырган болса, сизди де бир биринъизге эм баьри аьдемлерге сондай суьювге толтырып байытсын+.

13Соны ман Раббийимиз Иса юреклеринъизди куьшлендирсин, Ога багысланган баьри аьдемлер мен кайткан заманда, сизинъ де, Атамыз Аллага багысланып, Онынъ алдына минсиз болып шыгувынъызга амал болсын. [Амин.]+

4

Аллады разы этпеге куьресинъиз

4^1Кардашлар, Аллады разы этер уьшин, калай яшамага керегин сиз бизден уьйрендинъиз. Сиз де солай яшайсыз.

Ахырында бу исте тагы да бек етимисли болынъыз деп, Раббий Исадынъ аты ман ялбарып тилеймиз+.

2Раббий Исадынъ кайдай насихатларын сизге бергенимизди билесиз.

3Алла Оьзине багысланганынъызды, каьхпеликтен эрек турганынъызды талаплайды+.

4Аьр киминъиз де оьзининъ тенин Аллага багыслап, намыслыкта ыслап уьйренсин,

5Аллады билмеген баска миллетлилердей, уятсыз куьсевлерге берилмесин+.

6Бу затта бир аьдем оьзининъ (иман) кардашына яманлык этпесин, сеними мен ойнамасын. Биз сизге алдын беркитип айткандай, сондай куьналар уьшин аьдемге Раббийден оьким шыгаяк.

7Алла бизди арамлыкка тувыл, Ога багысланган яшавга шакырган+.

8Соны ман ким (Алла насихатларын) шет какса, сол тек инсанды тувыл, а Кие Рухын сизге беруьвши Алладынъ Оьзин шет кагады.

9Энди сизге (иман) кардашларынъызды суьюв акында язбага керек тувыл, сизди Алла Оьзи бир биринъизди суьймеге уьйретти+.

10Уьшини мен сиз буьтин Македониядагы баьри кардашларынъызды суьесиз. Тек, кардашлар, бу исте тагы да етимисли болынъыз деп, ялбарамыз.

11Алдын айтканымыздай, тыныш болып оьз исинъиз бен каьр шегинъиз, оьз колларынъыз бан куллык этпеге куьресинъиз+.

12Соьйтип, бир затка да заьр болмай, баскалардынъ алдында аьдепли яшарсыз+.

Раббийдинъ келуьви

13Кардашлар! Уьмитлерин уьзген баска инсанлардай, кайгырманъыз деп, оьлгенлер[*] акында билимсизликте калганынъызды суьймеймен+.

14Биз Исадынъ оьлгенине эм оьлилерден тирилгенине ынанамыз. Соьйтип, Исага ынанып оьлгенлерди Алла Оны ман бирге артына аькелеек+.

15Биз сизге айтаяк соьзлеримиз – Раббийимиздинъ соьзлери. Биз тирилер, Раббий келгенге дейим сав калганлар, оьлгенлердинъ алдына шыкпаякпыз+.

16Раббий Оьзи шакырув авазы ман, бас маьлектинъ авазы эм Алладынъ зурнасынынъ давысы ман коьктен туьсеек эм Масихке ынанып оьлгенлер биринши болып тирилееклер+.

17Оннан сонъ биз де, сав калганлар, олар ман бирге Раббийге авада, булытларда йолыгар уьшин ерден коьтерилеекпиз. Соны ман дайым Раббий мен бирге болаякпыз+.

18Соьйтип, бир биринъизди сол соьзлер мен коьнъиллендиринъиз.

5

5^1Кардашлар, (бу затлардынъ болаяк) заманы эм болжалы акында язбага кереги йок+.

2Сиз оьзинъиз бек яхшы билесиз: Раббийдинъ (кайтар) куьни, кеше уры келгендей болып, анъсыздан келеек+.

3Аьдемлер «тынышлык эм коркынышсызлык» деп айтканда, анъсыздан, авыраяклы хатын бирден толгатып баслагандай, оларга каза келеек, оьлимнен кашып кутылалмаяклар+.

4Тек сиз, кардашлар, каранъылыкта тувылсыз, сонынъ уьшин сол куьн сизге, урыдай, анъсыздан келмеек+.

5Сиз баьринъиз де ярык пан куьннинъ улларысынъыз. Сизинъ кеше яде каранъалык пан ортак бир затынъыз да йок+.

6Сонынъ уьшин, баскалар эткендей, биз уйкламаймыз. Эсирмей, уявлы болып турамыз+.

7Неге десе уйклайтаганлар кеше уйклайдылар, ишкишиликте юретаганлар да кеше эсиредилер.

8Ама биз ярык куьндики болганымыз уьшин, иманымызда эм суьювимизде куьбеге каплангандай каты турып, басымызга тувылга кийгендей, куткарылувга уьмитимиз бен коршаланып, эсирмей турамыз+.

9Неге десе Алла бизди ашувына йолыктырар уьшин тувыл, Раббийимиз Иса Масих аркалы куткарылув алар уьшин белгилеген+.

10(Ол келген заманда) яшайтаган болсак та, оьлген болсак та, биз Оны ман бирге яшаяк деп, Ол бизим уьшин янын берген+.

11Сонынъ уьшин, сиз этетаганынъызша, бир биринъизди коьнъиллендиринъиз эм (иман ягыннан) беркитинъиз.

Паулдынъ насихатлары

12Кардашлар, сизге меним тилегим: аранъызда куллык эткенлердинъ, Раббийдинъ йолында ямагатынъыздынъ басшыларынынъ эм сизди насихатлаганлардынъ баасын билинъиз+.

13Оларды суьйинъиз эм юргисткен ислери уьшин айлак бек сыйланъыз. Бир биринъиз бен татымлыкта яшанъыз+.

14Кардашлар, ялбарып сизден тилеймиз: ислемеге суьймегенлерге кыйынлыкка туьсуьвин анълатынъыз; йигерсизлерди коьнъиллендиринъиз; карувсызларга ярдам этинъиз; баьрисине де шыдамлы болынъыз+.

15Эш бирев де яманлыкка яманлык пан тоьлемесин, тек бир биринъизге эм баьрисине де дайым да ийгилик этпеге куьресинъиз+.

16Дайым да суьйининъиз+.

17Токтамай дува этинъиз+.

18Кайдай аьлге туьссенъиз де Аллага шуькир этинъиз, неге десе сиз Иса Масихке байыр болсанъыз, Алла сизден соны тилейди+.

19Кие Рухтынъ отын соьндирменъиз+.

20Пайхамбарлык соьзлерди кемситпенъиз,

21ама баьри затты тергенъиз, яхшысын тутынъыз+.

22Аьр туьрли яманлыктан шет кагылынъыз.

23Тынышлык беруьвши Алла Оьзи Ога толысынша багысланувынъызга амал болсын. Рухынъыз, янынъыз, тенинъиз Раббийимиз Иса Масих келеек заманга минсиз, таза болар уьшин коршалансын+.

24Сизди шакырган (Алла) – сенимли, Ол муны этеек+.

25Кардашлар, бизим уьшин дува этинъиз+.

26Баьри иман кардашларынъызды, Аллага багысланганларга тийислисинше оьбип, саламланъыз+.

27Раббий алдында тилеймен: сосы хатты баьри (иман) кардашларынъызга окынъыз!+

28Сизи мен дайым да Раббийимиз Иса Масихтинъ шапагаты болсын.

* 1:9 бутлардан: идол.

* 4:13, 15 Оьлгенлер: грекше «уйклайтаганлар».

+ 1:1 Ислер 15:22, 1 Петер 5:12, 2 Салоникшилер 1:1, Ислер 17:1, Пилипшилер 4:16

+ 1:2 Эфесшилер 5:20, 2 Салоникшилер 1:3, 2 Салоникшилер 2:13

+ 1:4 2 Петер 1:10

+ 1:5 Ислер 20:18

+ 1:6 1Кор. 4:16, 1Кор. 11:1, 2 Салоникшилер 3:7, Ислер 17:5-10, Ислер 13:52

+ 1:9 Ислер 14:15

+ 1:10 1Кор. 1:7, 2 Салоникшилер 1:10, Мат. 3:7, Рим. 5:9, 1 Салоникшилер 2:16, 1 Салоникшилер 5:9

+ 2:2 Ислер 16:22-24
+ 2:3 2Кор. 4:2
+ 2:4 Гал. 2:7, Гал. 1:10, Эфесшилер 5:10
+ 2:5 Рим. 1:9, Рим. 9:1, Пилипшилер 1:8

+ 2:6 1Кор. 9:4-5, 2 Салоникшилер 3:9, Пилимон 1:8

+ 2:8 2Кор. 12:15

+ 2:9 Ислер 18:3, 2Кор. 11:27, 2 Салоникшилер 3:8

+ 2:11 1Кор. 4:14-15
+ 2:12 2 Салоникшилер 2:14
+ 2:13 Гал. 4:14

+ 2:14 1 Салоникшилер 1:6, Ислер 17:5, 2 Салоникшилер 1:4-5

+ 2:15 Мат. 23:34, Яхья 15:20, Ислер 13:50, Ислер 17:5

+ 2:16 Ислер 13:45, Ислер 14:2, Мат. 27:25, Лк. 21:23, 1 Салоникшилер 1:10

+ 2:17 1Кор. 5:3, Колосшылар 2:5
+ 2:18 Рим. 1:13, Рим. 15:22
+ 2:19 1Кор. 15:31, 2 Салоникшилер 1:4
+ 3:1 Ислер 17:15-16
+ 3:2 Ислер 16:1, Пилипшилер 2:19
+ 3:3 Ислер 9:16, Ислер 14:22, 1 Петер 5:9
+ 3:5 Мат. 4:3, 1Кор. 7:5, Гал. 4:11
+ 3:6 Ислер 18:5
+ 3:10 2 Тимотей 1:3
+ 3:11 2 Салоникшилер 3:5
+ 3:12 Пилипшилер 1:9-10, 2 Салоникшилер 1:3
+ 3:13 Юда 1:14, 2 Салоникшилер 2:17
+ 4:1 Колосшылар 1:10, Колосшылар 2:6
+ 4:3 1Кор. 6:18, Гал. 5:19, Эфесшилер 5:3

+ 4:5 1 Петер 4:3-4, Рим. 1:26, Эфесшилер 4:17-19

+ 4:7 1 Петер 1:15, Юда 1:24, Эфесшилер 1:4, Колосшылар 1:22

+ 4:9 Ювытлар 13:1, Яхья 6:45

+ 4:11 Сулейманнынъ таварыхлары 17:14, Ислер 18:3, Эфесшилер 4:28, 2 Салоникшилер 3:8, 2 Салоникшилер 3:10

+ 4:12 Рим. 13:13
+ 4:13 Эфесшилер 2:12
+ 4:14 1Кор. 15:20, 2Кор. 4:14
+ 4:15 1Кор. 15:51-52

+ 4:16 Юда 1:9, Ашы. 12:7, Мат. 24:31, 1Кор. 15:52, Мат. 16:27, 1Кор. 15:23

+ 4:17 Ислер 1:9, Ашы. 11:12, Яхья 14:3
+ 5:1 Ислер 1:7
+ 5:2 Мат. 24:43, 2 Петер 3:10
+ 5:3 Лк. 21:34, Пилипшилер 3:19
+ 5:4 1 Яхъя 2:8
+ 5:5 Лк. 16:8, Яхья 12:36, Рим. 13:12

+ 5:6 Мк. 13:33-36, 1 Петер 1:13, Эфесшилер 6:18

+ 5:8 Эфесшилер 6:14, Эфесшилер 6:17
+ 5:9 1 Салоникшилер 1:10
+ 5:10 Рим. 14:9

+ 5:12 1Кор. 16:16, 1Кор. 16:18, Пилипшилер 2:29, 1 Тимотей 5:17

+ 5:13 Мк. 9:50, Рим. 12:18, 2Кор. 13:11
+ 5:14 2 Салоникшилер 3:6-10, Гал. 6:1
+ 5:15 1 Петер 3:9, Рим. 12:17
+ 5:16 Пилипшилер 4:4

+ 5:17 Лк. 18:1, Лк. 21:36, Рим. 12:12, Эфесшилер 6:18, Колосшылар 4:2

+ 5:18 Рим. 12:2, Эфесшилер 5:17, Эфесшилер 5:20

+ 5:19 Эфесшилер 4:30

+ 5:21 1 Яхъя 4:1, 1Кор. 14:29

+ 5:23 Рим. 15:33, Пилипшилер 4:9, 2 Салоникшилер 3:16

+ 5:24 1Кор. 1:9, 2 Салоникшилер 3:3, Ювытлар 10:23

+ 5:25 Эфесшилер 6:19, 2 Салоникшилер 3:1, Ювытлар 13:18

+ 5:26 1 Петер 5:14, Рим. 16:16

+ 5:27 Колосшылар 4:16

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=NOG

Соьзлик

Соьзлик

1. А

2. АЬ

3. Б

4. Г

5. Д

6. Е

7. З

8. И

9. Й

10. К

11. Л

12. М

13. Н

14. О

15. ОЬ

16. П

17. Р

18. С

19. Т

20. У

21. Х

22. Ш

23. Э

24. Ю

25. Я

Эскертпе: Доьрткил скобкаларга алынган соьзлер энъ эски грек текстлерде распайды.

Кыскартувлар:

э. а. – Масих тувганнан алдын, эрамыздан алдын.

я. э. – Масих тувганнан сонъ, янъы эра.

Абил

– Адам ман Хавадынъ экинши улынынъ аты. Алла Абил эткен курманды кабыл эткенде, уьйкен кардашы Кабил, куьнлеп, Абилди оьлтиреди. Бу зат аьдем дуныясынынъ тарихинде биринши аьдем оьлтируьв эди. (Мат 23:35; Им. ювыт. 11:4).

Адам

– Алладынъ эмири мен болган биринши аьдем. Аьдемлер дуныясы Адамнан эм Хавадан басланган. Олар, Алла берген йорыкты толтырмай, куьналы болган себепли аьдемлердинъ тувдыкларына куьналары уьшин язалавга оьлим берилген. (Рим 5:12-14; 1Кор 15:45-49).

Акша авыстырувшылар

– Ювытлар Алла уьйи уьшин йылда ярым шекел (эки динар) ясакты тоьлемеге керек эди. Бу ясакты тоьлер уьшин Урым акшасын кулланув арам деп саналган, неге десе акшада бутлардынъ (идоллардынъ) символлары бар эди. Сонынъ уьшин Урым акшасын ювыт акшасы ман авыстырмага керек болган. Ама акша авыстырувшылардынъ бу ис уьшин талаплаган аклары керегиннен уьйкен эди.

Алла патшалыгы

– Алладынъ дуныяда, патшадай, басшылык этуьви (Инжил, Мат 4:23, Лука 11:20). Алладынъ ыхтыярына бойсынып яшав.

Алла соьзи

– 1) кара: Кие Язувлар; 2) Иса Масихтинъ окувы; 3) («Соьз» уьйкен аьрип пен язылса) Иса Масихтинъ Оьзи.

Алла Улы

– Алла Соьзи, Иса Масих. Алла Соьзи заманнынъ басыннан алдын Алладынъ ишиннен туватаганы уьшин Масих Алла Улы деп аталады.

Алла уьйи

– бурынгы ювытлардынъ Аллага табынув уьйи. Ерусалимде орынласкан Алла уьйин бас деп Сулеймен патша салган эди. Бу уьй элдын арамыздан 6-ншы юзйыллыкта бузылган. 5-нши юзйыллыкта янъыдан куралган эм курман этилетаган орын болган. Иса Масих оьлип тирилгеннен 40 йыл сонъ, янъы эрадынъ 70-нши йылында Алла уьйи урымшылар ман йок этилди.

Амин

– ювыт тилинде «солай болсын» деген маьнеди анълатады.

Арамей тил

– бурынгы еврей (ювыт) эм арап тиллерге ювык тил. Иса Масихтинъ заманында ювытлардынъ куьнлик тили (еврей тил тек синагогларда кулланылатаган эди).

Асия

– (С буква ман язылады) Урымнынъ шетиндеги аьлиги Кишкей Азиядынъ (Турциядынъ) бир кесек ерининъ аты. Онынъ бас каласы Эфес болган. Азия сосы ерден атын алады, ама соьле бу соьз баска ерлерди анълатады эм оларды карыстырмага ярамайды. (Эл. Ислери 19:26; Я.а.с. 1:4).

Ассылык

– Алла акында яман соьз айтув.

Ата, Атам

– арамей тилде «Абба». Соьйтип Иса Масих Аллаху-Таалага айткан, сонъында сокталары да солай айтканлар. (Мк 4:36, Рим 8:15).

Ашыткысыз оьтпек байрамы

– кара: «Пасха байрамы».

Аьдем Улы

– арамей тилде «киси», «инсан», Кемшиликсиз инсан болганы себепли Иса Масих уьшин кулланылган титул (Таурат, Даниял 7:13 ).

Аьлеклик аькелеек шийкендирген зат

– 1) э. а. 167-ншы йылда селевкид император Антиох Эпифан (Эски Антласув, Даниял 9:27 ) Ерусалимде Алла уьйинде орынластырган бут (идол); 2) я. э. 70-нши йылында Юдеядынъ коьбисин аьлек эткен урым аскерлери; 3) Келеекте Аллага карсылык этеек душпан, таьжел, антихрист.

Аьжейип нышан

– Аьдемге Алладынъ йибергенин анълатар уьшин этилген, аьдеттеги табиат законлары ман анълатпага амал болмаган бир коьринис, ис, зат.

Баалзабул

– шайтан.

Баска миллетлилер

– ювыт болмаганлар.

Бу дуныядынъ басшысы

– шайтан, ибилис.

Бут

– идол, оьтирик алладынъ сынтасы.

Греклер

– Иса Масихтинъ заманында тек Грецияда тувыл, Орта денъиздинъ буьтин куьнтувар кесегинде де яшаган эм грек тилинде соьйлеген халк. Инжилдинъ бир ерлеринде «ювыт болмаганлар» деген маьнеди анълатады. Масихтинъ заманында грек тили дуныядынъ коьп еринде анъламлы болган, сол себепли Инжилдинъ оригиналы грек тилинде язылган.

Даут улы

– Исраилдинъ уллы патшасы Даут (э. а. 1010–970 йыл.) ырувыннан шыккан Иса Масихтинъ титулы.

Динар

– урым акшасы; Иса Масихтинъ заманында аьдетли исшилерге куьнде бир динар тоьленер эди.

Дин аьлими

– Кие Язувларды коьшируьвди, анълатувды эм уьйретуьвди каьрлеген ювыт дин аьдеми.

Дин куллыкшысы

– Алла ман аьдемлер арасында эм Аллага курманлык эттируьвдей дин ислери мен каьрлеген киси.

Еврейше

– ювыт тили. Эски Антласувдынъ коьбиси еврейше, бир кесеги арамейше язылган. Иса Масих заманында ювытлардынъ коьбиси еврей тилине бек усаган арамей тилинде соьйлейтаган болганлар.

Забур

– Аллага шуькир этуьвин билдиретаган эм данъклайтаган зикирлер йыйынтыгы. Булардынъ бир кесегин патша Даут язган.

Зилот

– Масихтинъ заманында Исраилди урым аскершилерден тазаламага шалыскан аьдем.

Ибилис

– шайтан (сатана).

Ибрагим

– Ибрагим пайхамбар исраилшилердинъ эм баска халклардынъ несиллерининъ басы. Кие Китапта ол, яшав аьллерге эм аьдемлердинъ баа беруьвине карамай, бир Аллага шынты юрек пен берилгенликтинъ, онынъ баьри буйырыкларын толтырмага аьзирликтинъ уьлгиси болады (Рим 4; Им. ювыт. 11:8-19).

Ирод

– Инжилде бес кисидинъ аты: 1) э. а. 40-ншы ман 4-нши йыллар арасында, Урым империясына бойсынып, Палестинге басшылык эткен «Уллы» Ирод. Ол оьлгенде, онынъ патшалыгы уьш улы арасында боьлинген эди: Юдея ман Самария Ирод Архелайга (э. а. 4-нши йыл – эрамыздынъ 6-ншы йылы), Галилея ман Перея Ирод Антипага (э. а. 4-нши йыл – эрамыздынъ 39-ншы йылы), керуьв-куьнтувар ерлер Пилипке (э. а. 4-нши йыл – эрамыздынъ 33–34-нши йылы) берилген эди. 2) Иродлардынъ энъ залымы Ирод Архелай (Мат 2:22). 3) Ирод Антипа (яде тетрарх Ирод) оьзининъ оьгей кардашынынъ пишеси Иродиадага уьйленер уьшин биринши пишесине талак салган эди. Яхъя пайхамбар бу исти айыплаганда, Ирод оны, ыслатып, оьлтирген эди. Иса Масихти, оьким шыгарсын деп, Понтий Пилатка йиберген де сол Ирод эди. 4) Уллы Иродтынъ тувдыкларыннан 1-нши Ирод Агриппа патша эрамыздынъ 37-нши мен 44-нши йыллар арасында Палестиннинъ туьрли ерлерине басшылык эткен, 44-нши йылда оьлген (Инжил, Эл. Ислери 12:20-23). 5) 1-нши Ирод Агриппадынъ улы болган 2-нши Ирод Агриппа атасынынъ патшалыгын эрамыздынъ 48-нши йылында алган эди. Элши Паулдынъ оькиминде (судында) болган сол Агриппа эди (Эл. Ислери 25:13 – 26:32).

Иродтынъ аьдемлери

– Ирод Антипа ягы болган ювытлар куьби.

Исхак

– Ибрагим мен Сарадынъ улы, Якуптынъ атасы болып Якуп аркалы ювытлардынъ атасы болган (Эл. Ислери 7:8).

Йин

– коьзге коьринмейтаган, шайтанга куллык этетаган кара куьш.

Канай

– кара: Зилот.

Каш

– шуьшли аьдемди, шуьй мен керип, оьлтирер уьшин кулланылган агаш, дарагаш.

Кесар

– Урым императордынъ титулы.

Кие

– Алладынъ куллыгына багысланган.

Кие Китап

– кара: Кие Язувлар (2-нши маьнеси).

Кие Рух

– арапша «Рухулкудус», орысша «Дух Святой». Алладынъ Кие «Яны», аьр ерде болган, коьринмеген «Куьши», «Куваты».

Кие Шатыр

– Алла уьйи салынганга дейим исраилшилер Аллага «шаатлык шатыры» деген кие шатырда курман эткенлер эм Ога табынганлар (Эл. Ислери 7:44; Им. ювыт. 8:2-5).

Кие Язувлар

– 1) Иса Масихке дейим: Эски Антласув (Таурат, Забур, Пайхамбарлар Язувлары); 2) Иса Масих келгеннен сонъ сол Язувларга – Янъы Антласув (Инжил) да косылды.

Куьна

– Адам пайхамбар эм Авадынъ Аллага карсылык эткенлери себептен аьдемлер Алладынъ парызларын толтыралмайтаган эм этпеге суьймейтаган болдылар. Бу аьл «куьна» деп аталады. Куьна инсан кылыгымыздан шыгып, Алладынъ буйырыгына карсы болган ойларды, соьзлерди, ислерди анълатады.

Левит

– Исраилдинъ Левий ырувыннан болган Алла уьйинде дин куллыкшыларына ярдам этуьвши аьдем.

Майлав

– бурынгы заманларда Аллага куллык этер уьшин кулланылаяк заттынъ уьстине яде янъы куллыкка салынаяк аьдемнинъ басына зейтун майын ягатаган болганлар. Бу соьз Инжилде Алладынъ Кие Рухын иманлыларга беруьвин де анълатады.

Масих

– еврейше «Машиях», грекше «Христос», арапша «Масих». Бу соьз «май ягылган аьдем» (кара: майлав) деген маьнеди анълатады. Бурынгы пайхамбарлар Куткарувшы Масих (Иса) келеегин алдын билдиргенлер.

Межлис

– грек тилинде «синедрион». Бас дин куллыкшылары, аксакаллар эм дин аьлимлериннен куралган, бурынгы ювытлардынъ дин эм миллет кенъеси.

Нух

– Алла яманлыкка баткан аьдемлер дуныясын йок этпеге токтасканда, тек ялгыз бир туврашыл Нухты эм онынъ аьелин сав калдырды (Мат 24:37-38).

Онъ ягында турув

– бурынгы ювыт культурасында биревдинъ онъ ягында турувы яде олтырувы – энъ сыйлы эм уллы орын деп саналган.

Ораза тутув

– Кие Китаптынъ заманында бу соьз астан-сувдан толысынша токтап турувды анълаткан. Соьйтип, аьдем оьзин Аллага аманатлап, оьзининъ Ога бойсынувын коьрсеткен, Оннан куьнасын кешируьвди эм ярдам этуьвди тилеген (Мат 4:2; Лк 18:12; Эл. Ислери 13:2-3).

Осанна

– арамей тилде «Энди куткар!» деген алгыс соьз.

Оьтпек сындырув

– иманлылардынъ бирге йыйылып ас ишуьви, Иса Масихтинъ оьлуьвин эслеринде тутар уьшин бирге оьтпек сындырып ашавы.

Парисейлер

– бурынгы ювытлардынъ куьшли дин куьби. Таурат парызларын мукаят толтырмага куьрескен аьдемлер. Кара: Садукейлер.

Пасха байрамы

– бу байрамда ювытлар Алладынъ Муса пайхамбар аркалы олардынъ аталарын Мысырдагы кул болувдан куткарганын эске туьсиредилер. Курманлык козы шалып, ети куьн бойынша ашыткысыз оьтпек ашайдылар. Сол себептен бу байрам ашыткысыз оьтпек байрамы деп те аталады.

Понтий Пилат

– эрамыздынъ 26–36-ншы йыллар арасында Урым империясынынъ Юдея элинде басшылык эткен тоьреши.

Раббий

– грек тилинде «кириос». Бу соьздинъ маьнеси «ие», «бий».

Рух

– кара: Кие Рух.

Садукейлер

– бурынгы ювытлардынъ дин куьби. Ынанган затларынынъ коьбиси мен парисейлерге карсы келедилер, мысалыга: 1) Муса пайхамбарга берилген бес китаптан баска язувларды кабыл этпейдилер; 2) йин, маьлек, ян, еннет, яханем, ахырет болганына эм оьлгенлердинъ тирилеегине ынанмайдылар.

Самарияшылар

– ювытлар ман бир неше палестин миллетлерден куралган эм ювытлардай тек Аллага ынанган карысык ырув. Самарияшылар ман ювытлар айкаспайдылар.

Самсон

– бурынгы исраилшилердинъ душпанлары ман куьресип турган уллы давдынъ аты (Им. ювыт. 11:32).

Саьат

– бурынгы заманларда аьдемлердинъ коьбиси куьн баткан вакытты экинши куьннинъ басы деп санайтаган болганлар. Кеше 12 саьатке яде уьшер саьаттен куралган доьртликлерге боьлинген. Куьн бойы куьн тувган заманнан баслап, 12 саьатке боьлинген. Мысалыга, бу системага коьре куьннинъ уьшинши саьати – 09:00 саьат, тогызыншы саьати – 15:00 саьат. Ама бир неше Инжил аьлимлерине коьре Яхъядынъ Ийги Хабарында буьгуьнги системага усаган система кулланылады. Солай болганда, онда «оныншы саьат» деп язылса, 10:00 саьат деп анъламага керек.

Синагог

– ювытлар Аллага табынар уьшин йыйылатаган уьй.

Сион

– Ерусалим каласы орынласкан тоьбелердинъ бири. Сион соьзи – «Алладынъ уьйин» яде «Алладынъ халкын» символлы суьвретлейди. «Сионнынъ кызы» деген термин «Ерусалим яшавшылары» деген маьнеди анълатады.

Сокта

– бир устаздынъ, дин мектептинъ окувшысы.

Сувда шомылдырылып тазаланув

– грекше «вафтисма». Инжилде аьдемнинъ сувда шомылдырылып тазаланувы, онынъ тевбеге туьсип, янъы оьмирде яшап баслаганын анълатады.

Суьлеймен

– Дауттынъ улы, Исраилдинъ уьшинши патшасы. Энъ биринши Аллага табынув уьйди Ерусалимде Сулеймен салган (Мат 12:42).

Таварых

– терен акыйкатты уьйретуьвши айтув, метафоралы кыска хабар.

Таурат

– 1) Алла Муса пайхамбарга берген Кие Йорык (шериат); 2) Эски Антласувдынъ сол Йорыкты ишине алган биринши бес китабы; 3) Эски Антласув китапларынынъ баьриси.

Таурат аьлими, Таурат устазы

– кара: Дин аьлими.

Тевбе

– арап соьзи болып, «ойын туьрлендируьв» деген маьнеси болган бир грекше соьзди анълатады. Тевбе, куьнады эм менменликти койып, Аллага кайтув.

Тетрарх

– кишкей ердинъ (юрттынъ) патшасы.

Урым аьдеми

– Урым империясында яшаганлардынъ баьриси де урым аьдеми болмаганлар. Урым аьдеми болувдынъ айырым эркинликлери арасында таяк пан тоьбеленуьв эм кашка керилуьвдей авыр язаларды шекпев эм авыр шуьшлевден акланар уьшин императордынъ оькимин талаплав эди. Тувганыннан баслап урым аьдеми болмаганлар бу эркинликти: 1) куллыктан эркин этилуьв мен; 2) уьйкен кызметтинъ савгасы деп; 3) акша тоьлев мен алатаган эди.

Устаз

– дин акыйкатларын окытувшы.

Хаджар

– Ибрагим пайхамбардынъ пишеси болган Сарадынъ таьвкеси эди. Хаджар, Ибрагимнен ул (Исмаилды) тапкан, ама Ибрагимнинъ асаба тукым калдырувында тек Сарадынъ улы Исхак болган. Исмаилдан, Алла шапагаты ман, уллы халк – исмаилитлер туьзилген. Оларга оьзлерин араплар аькетедилер.

Харун

– Муса пайхамбардынъ уьйкен кардашы, Левий ырувыннан. Алла Таала Муса аркалы Тауратты йибергенде, ювытларга биринши дин куллыкшысы болып Харун айырылган эди. Оннан сонъ бас дин куллыкшылардынъ баьри де Харуннынъ ырувыннан болган (Им. ювыт. 5:4).

Шаатлык шатыры

– Кара: Кие шатыр.

Шабат куьни

– юма аксамнан юма эртеси аксамга дейим заман арасы; ювытлардынъ эш бир ис этпеген сыйлы куьни.

Элши

– грекше «апостолос». Бу соьздинъ Инжилдеги маьнеси – Иса Масих Оьзи акындагы Ийги Хабарды яймага тапшырган аьдем, хабаршы. Сондай атты алганлардынъ бириншилери Исага энъ ювык эм Оны ман бирге юрген он эки соктасы алганлар (Мат 10:1-4; Гал 1:11-19).

Эрегожа киюв эм куьл себуьв

– ювытлардынъ уллы кайгыды яде куьнады билдируьв аьдети.

Эски Антласув

– 1) Иса Масихтинъ заманыннан алдын язылган 39 кие китап (Таурат, Забур эм Пайхамбарлардынъ китаплары); 2) Алладынъ Муса пайхамбар аркалы Исраил халкы ман эткен, Тауратка негизленген антласувы.

Ювыт

– жуьйт, юдей, еврей.

Юбантувшы

– грекше «параклитос». Бу соьз, «Ярдамшы» эм «Кенъес беруьвши» деген маьнеди анълатып, Алладынъ Кие Рухы ман тенъ маьнели.

Юдея

– 1) Урым империясы заманында Палестиннинъ кубыла кесегиннен туьзилген эл; 2) Оны ман бирге ювытлар коьп болган конъысы эллер.

Ямагат

– 1) Иса Масихтинъ уьммети, аьр ерде, аьр заманда да Ога ынанганлардынъ ямагаты; 2) Белгили бир ерде йыйылган, Иса Масихке ынанган аьдемлер куьби.

Янъы Антласув

– 1) Иса Масихтинъ кашта тоьгилген кие каны аркалы Алладынъ аьдемлерди куткарув уьшин эткен антласувы; 2) Иса Масихтинъ заманыннан сонъ язылган 27 кие китап (Инжил). Бу китаплардынъ коьбиси эрамыздынъ 70-нши йылына, баьриси де 100-нши йылына дейим язылган.

Ясакшы

– Иса Масих заманында Урым империясы уьшин оьз халкыннан ясак йыятаган, сол себептен динин эм элин саткан деп саналатаган ювыт.

Таблица Соответствия Имен Собственных

Таблица Соответствия Имен Собственных

1. Байыр Атлардынъ Келисуьв Кеплерининъ Таблицасы

2. Иса Масих Заманындагы Палестина

3. Иса Масих Заманындагы Ерусалим Каласы

4. Иса Масих Заманындагы Ерусалимде Болган Алла Уьйининъ Планы

5. Иса Масихтинъ Заманындагы Урым Патшалыгы

6. Элши Паулдынъ Ийги Хабарды Яяр Уьшин Эткен Биринши

7. Элши Паулдынъ Ийги Хабарды Яяр Уьшин Эткен Экинши

8. Элши Паулдынъ Ийги Хабарды Яяр Уьшин Эткен Уышинши

9. Элши Паулдынъ Урымга

Байыр атлардынъ келисуьв кеплерининъ таблицасы

Байыр атлардынъ келисуьв кеплерининъ таблицасы

Иса Масих заманындагы Палестина

Иса Масих заманындагы Палестина

Иса Масих заманындагы Ерусалим каласы

Иса Масих заманындагы Ерусалим каласы

Иса Масих заманындагы Ерусалимде болган Алла уьйининъ планы

Иса Масих заманындагы Ерусалимде болган Алла уьйининъ планы

Иса Масихтинъ заманындагы Урым патшалыгы

Иса Масихтинъ заманындагы Урым патшалыгы

Элши Паулдынъ Ийги Хабарды яяр уьшин эткен биринши

Элши Паулдынъ Ийги Хабарды яяр уьшин эткен биринши

Элши Паулдынъ Ийги Хабарды яяр уьшин эткен экинши

Элши Паулдынъ Ийги Хабарды яяр уьшин эткен экинши

Элши Паулдынъ Ийги Хабарды яяр уьшин эткен уышинши

Элши Паулдынъ Ийги Хабарды яяр уьшин эткен уышинши

Элши Паулдынъ Урымга

Элши Паулдынъ Урымга

Table of Contents

Инжил: 1 Салоникшилер

Янъы Антласув

- Кирис Соьз

- 1 Салоникшилер

- Кирис Соьз
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5

Соьзлик

Абил
Адам
Акша авыстырувшылар
Алла патшалыгы
Алла соьзи
Алла Улы
Алла уьйи
Амин
Арамей тил
Асия
Ассылык
Ата, Атам
Ашыткысыз оьтпек байрамы
Аьдем Улы
Аьлеклик аькелеек шийкендирген зат
Аьжейип нышан
Баалзабул
Баска миллетлилер
Бу дуныядынъ басшысы
Бут
Греклер
Даут улы
Динар
Дин аьлими
Дин куллыкшысы
Еврейше
Забур
Зилот
Ибилис
Ибрагим
Ирод
Иродтынъ аьдемлери
Исхак
Йин
Канай
Каш
Кесар
Кие
Кие Китап
Кие Рух
Кие Шатыр
Кие Язувлар
Куьна
Левит
Майлав
Масих
Межлис
Нух
Онъ ягында турув
Ораза тутув
Осанна
Оьтпек сындырув
Парисейлер
Пасха байрамы
Понтий Пилат
Раббий
Рух
Садукейлер
Самарияшылар
Самсон
Саьат
Синагог
Сион
Сокта
Сувда шомылдырылып тазаланув
Суьлеймен
Таварых
Таурат
Таурат аьлими, Таурат устазы
Тевбе
Тетрарх
Урым аьдеми
Устаз
Хаджар
Харун
Шаатлык шатыры
Шабат куьни
Элши
Эрегожа киюв эм куьл себуьв
Эски Антласув
Ювыт
Юбантувшы
Юдея
Ямагат
Янъы Антласув
Ясакшы

Таблица Соответствия Имен Собственных

- Байыр атлардынъ келисуьв кеплерининъ таблицасы

- Иса Масих заманындагы Палестина

- Иса Масих заманындагы Ерусалим каласы

- Иса Масих заманындагы Ерусалимде болган Алла уьйининъ планы

- Иса Масихтинъ заманындагы Урым патшалыгы

- Элши Паулдынъ Ийги Хабарды яяр уьшин эткен биринши

- Элши Паулдынъ Ийги Хабарды яяр уьшин эткен экинши

- Элши Паулдынъ Ийги Хабарды яяр уьшин эткен уышинши

- Элши Паулдынъ Урымга